Wat zijn koolhydraten? Ontdek het hier!

De koolhydraat arme diëten en de resultaten daarvan vliegen ons om de oren. Je zou ze vooral helemaal niet meer moeten eten, lijkt het wel. Het lijkt erop dat koolhydraten je vooral dik maken en verder geen functie hebben. Maar wat zijn koolhydraten nu precies, zijn ze allemaal hetzelfde en wat doen ze met je lichaam? In dit artikel geef ik je antwoord op de vraag: ‘Wat zijn koolhydraten?’ Lees snel verder!

Wat zijn koolhydraten? Verschillende soorten koolhydraten

Het is niet zo dat alle koolhydraten hetzelfde zijn. Want wist je er ook in groente koolhydraten zitten? En dat zijn inderdaad heel andere koolhydraten dan die in taart zitten! En je lichaam gaat ook niet hetzelfde om met al die verschillende soorten. Sommige hebben een positief effect op je lichaam, waar andere dat zeker niet hebben.

Koolhydraten kan je grofweg onderverdelen in twee groepen:

  • Enkelvoudige (of snelle) koolhydraten
  • Meervoudige, complexe (of langzame) koolhydraten

Koolhydraten zijn opgebouwd uit suikermoleculen. Waar de enkelvoudige koolhydraten bestaan uit één of twee suikermoleculen, bestaan de meervoudige uit meerdere suikermoleculen.

Je kan de twee groepen koolhydraten verder verdelen in drie belangrijke groepen:

  • Zetmeel
  • Voedingsvezels
  • Suiker

Zetmeel en voedingsvezels zijn te vinden in de meervoudige koolhydraten, terwijl suiker juist in de enkelvoudige koolhydraten zit.

Stijging van je bloedsuikerspiegel

Voor je lichaam moleculen kan opnemen, moeten ze worden afgebroken tot losse moleculen. De meervoudige koolhydraten moeten dus eerst worden afgebroken tot losse suikermoleculen. Zoals te verwachten is, kost het je lichaam moeite om die suikermoleculen uit elkaar te halen. Deze komen daardoor langzamer in je bloedbaan terecht dan de enkelvoudige. De enkelvoudige koolhydraten kan je lichaam direct opnemen, want die hoeven niet eerst afgebroken te worden.

Als koolhydraten worden opgenomen in je lichaam, zorgen ze voor een stijging van je bloedsuikerspiegel. Maar waar snelle koolhydraten zorgen voor een snelle stijging van je bloedsuikerspiegel, gaat die opname bij langzame koolhydraten juist langzaam en stijgt je bloedsuikerspiegel dan ook veel langzamer.

Bij een snelle stijging van je bloedsuikerspiegel komt er een piek. Maar die piek is ook weer snel weg en dan voel je je futloos. Je krijgt dan weer opnieuw zin in eten, om je bloedsuiker weer wat op peil te krijgen.

Bij veel (hoge) pieken is daarbij ook de kans op ziektes zoals diabetes groter en dat moeten we natuurlijk al helemaal niet hebben. Het gezondst voor je lichaam is als je bloedsuikerspiegel de hele dag een beetje op hetzelfde niveau blijft. Je kan dus beter meer van die meervoudige koolhydraten binnenkrijgen, dan van de enkelvoudige.

Om de vraag ‘wat zijn koolhydraten’ te beantwoorden, kijken we uitgebreid naar allebei de groepen.

Enkelvoudige of snelle koolhydraten

De enkelvoudige, of snelle koolhydraten zijn dus opgebouwd uit maar één (suiker)molecuul. Het zijn voedingsmiddelen die arm zijn aan voedingsstoffen. Het zijn eigenlijk gewoon suikers en ze zitten vooral in al die lekkere zoete dingen. Koekjes, taart, candybars, snoepjes… Al die dingen waar je vaak alleen maar meer van wilt!

Andere voedingsmiddelen met enkelvoudige koolhydraten zijn bijvoorbeeld: frisdrank, witte rijst, witte pasta, wit brood, toetjes en ijs.

gezond - wat zijn koolhydraten - broodmand

Suikers die in enkelvoudige koolhydraten zitten zijn:

– glucose

– sucrose

– fructose

– maltose

– lactose

Nu denk je bij jezelf: Is fructose geen fruitsuiker? Dat klopt inderdaad. In fruit (en groente) zitten veel enkelvoudige koolhydraten. Er is alleen een groot verschil als je groente of fruit eet, of een taart. Er zitten namelijk ook heel veel vezels in groente en fruit. Je lichaam gaat anders om met de koolhydraten uit groente en fruit dan met die uit taart. Daardoor lijkt de verwerking meer op die van meervoudige koolhydraten.

Een fruitsapje is die vezels juist allemaal verloren door het persen. Daardoor bevat het wel veel suiker, maar nog maar weinig vezels. Drink ook fruitsap daarom niet al te vaak.

Je krijgt daardoor niet zo’n hoge piek in je bloedsuikerspiegel van groente of fruit als je krijgt na het eten van een stuk taart. Je kan dus ook prima af en toe enkelvoudige koolhydraten eten, maar combineer ze dan in een maaltijd met verder juist allemaal gezonde ingrediënten. Als je bijvoorbeeld veel vezels erbij eet, remt dit de snelle opname van de suikers in je bloed.

Maar toch vinden we taart vaak wel veel lekkerder dan een stuk broccoli. Hoe komt dat eigenlijk?

Waarom eten we zo graag suiker?

Suikers zorgen voor snelle energie. Als ons lichaam de suiker heeft opgenomen, kan het snel gebruikt worden. Je hersenen bijvoorbeeld, hebben glucose nodig om goed te kunnen werken. En als je fanatiek gaat bewegen, putten je spieren ook uit de voorraad suikers in je bloed.

In ons normale voedsel (waar taart, maar ook wit brood dus niet bij horen), zijn de koolhydraten met mate beschikbaar. We hebben er daarom allemaal ‘een neus voor ontwikkeld’ om genoeg binnen te krijgen. Ons lichaam vindt het lekker. Maar tegenwoordig hoeven we voor suiker geen hele suikerbiet te eten en kunnen we het gewoon in een doosje kopen.

Het hele proces van de suiker vrij maken gebeurt niet meer in ons lichaam, maar is al gedaan door machines. En daar is ons lichaam niet op gebouwd. Ons lichaam heeft ook de vezels nodig die erbij horen.

Doordat suiker zo makkelijk beschikbaar is, eten we er al snel teveel van. En dan hebben je hersenen en spieren op een gegeven moment geen suiker meer nodig.

Je lichaam zet de overige glucose dan om in glycogeen en slaat het op in de lever en de spieren. Hier kan het lichaam het vandaan halen als we veel inspanning moeten leveren. En als er in de lever en de spieren genoeg glycogeen is opgeslagen, wordt het vervolgens opgeslagen in jawel, vet.

Maar om onze hersenen van de broodnodige brandstof te voorzien, hoeven we helemaal niet te grijpen naar al dat zoete eten. Want ook de meervoudige koolhydraten worden uiteindelijk afgebroken tot glucose, maar wel op een manier die voor ons lichaam beter is.

Meervoudige, complexe (of langzame) koolhydraten

Meervoudige koolhydraten zijn ‘de goede jongens’. Voedingsvezels en zetmeel vallen onder de meervoudige koolhydraten.

Als ze in je lichaam afgebroken worden, komen ze langzaam vrij en worden ze afgegeven aan de bloedbaan. Dit is een geleidelijk proces, waardoor er geen hoge piek ontstaat in je bloedsuikerspiegel. Daarom worden ze ook wel langzame koolhydraten genoemd.

De koolhydraten die je dus wél wilt binnen krijgen, zijn de meervoudige.

Voedingsvezels

Voedingsvezels zitten bijvoorbeeld in groente en kunnen door ons lichaam niet verteerd worden. Vrij nutteloos zou je denken, maar ze doen wel veel goed voor ons lichaam! Vezels zorgen namelijk voor een goede stoelgang, wat toch wel fijn is.

Daarbij zorgen ze ervoor dat de nutriënten uit ons eten niet in één keer worden opgenomen, maar geleidelijk. Waardoor onze bloedsuiker dus niet te snel stijgt.

Koolhydraten met voedingsvezels zijn de gezondste bron van koolhydraten.

Maar we krijgen vaak niet genoeg voedingsvezels binnen. Bronnen van voedingsvezels zijn onder andere:

  • Peulvruchten, zoals bonen
  • Fruit en groente
  • Volkoren producten
  • Noten

Met deze ingrediënten kan je toch wel een dagmenu vullen lijkt mij? Probeer het eens uit!

gezonder - wat zijn koolhydraten

Op zoek naar gezonde recepten waar je mee kan afslanken? Kijk dan ook eens of de Afslank Receptenbijbel wellicht iets voor jou is! Vol met gezonde recepten, waarbij gelet wordt op koolhydraten.

Zetmeel

Ook zetmeel is een koolhydraat. Zetmeel is een goede bron van energie en bevat allerlei nutriënten, waaronder ijzer, calcium en B-vitaminen. Binnen de producten met zetmeel kan je nog een onderverdeling maken tussen verteerbaar en niet-verteerbaar zetmeel (ook wel resistent zetmeel).

Voorbeelden van gezonde producten met zetmeel zijn:

  • Granen zoals havermout en rijst
  • Aardappelen (waarbij de zoete aardappel gezonder is dan de ‘gewone’ aardappel)
  • Gedroogde bonen, zoals linzen

De manier waarop je je eten klaar maakt, heeft ook nog invloed op de structuur van zetmeel. Als gekookte aardappelen bijvoorbeeld afkoelen, verandert het zetmeel in niet-verteerbaar zetmeel, wat gezonder voor je is. Maar of we nu allemaal aan de koude gekookte aardappels moeten..?

Meer lezen?

Het is nogal een brok informatie, dus wellicht heb je nog vragen. Ik hoop dat ik de vraag Wat zijn koolhydraten voor jou heb kunnen beantwoorden. Bron van dit artikel is naast mijn eigen kennis de website van het Voedingscentrum.

Is er iets niet duidelijk of heb je nog vragen, laat het me dan zeker weten!

Wil je op deze website verder lezen over Voeding bekijk dan de artikelen op de pagina Voeding.

Als je meer informatie wilt over gezonde recepten om mee af te slanken en meer informatie over bijvoorbeeld koolhydraten, dan kan ik je zeker de Afslank Receptenbijbel aanraden!

Wat zijn koolhydraten. Afslankbijbel

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *